Ülkenin ortasındaki dev halkanın sırrı açığa çıktı Posted on 12 Haziran 2026 by Yusuf Arslan Rusya’nın Uzak Doğu bölgesinde yer alan Kondyor Masifi, uydu görüntülerindeki dikkat çekici görünümüyle bilim insanlarının ilgisini çekmeye devam ediyor. Habarovsk Krayı’nda bulunan ve yaklaşık 6 kilometre çapındaki dairesel yapı, ilk bakışta bir göktaşı kraterini ya da sönmüş bir volkanın kalderasını andırıyor. Ancak araştırmalar, oluşumun ne bir meteor çarpmasının ne de volkanik bir patlamanın sonucu olduğunu ortaya koyuyor. BUGÜNKÜ DAİRESEL YAPI OLUŞTU NASA Earth Observatory’nin aktardığı bilgilere göre Kondyor Masifi, yer altındaki erimiş kayaçların yukarı doğru hareket ederek yüzeydeki kaya katmanlarını kaldırması sonucu meydana geldi. Magma yüzeye ulaşmadan yer altında soğurken, zamanla bugünkü dairesel yapı oluştu. NASA’nın Terra uydusundaki ASTER cihazıyla görüntülenen bölge, yaklaşık 10 kilometre genişliğinde bir magmatik sokulum olarak tanımlanıyor. Yapıyı çevreleyen sırtların bazı bölümlerde 600 metre yüksekliğe ulaştığı belirtiliyor. GÖKTAŞI KRATERİ DEĞİL Uzmanlar, Kondyor’un bir göktaşı krateri olmadığını çünkü çarpma sonucu oluşan yapılarda görülen kırılmış kayaçlar, saçılmış malzemeler ve şok deformasyonlarının bölgede bulunmadığını ifade ediyor. Ayrıca yapının tipik bir volkanik oluşumdan da farklı olduğu vurgulanıyor. Jeologlar tarafından “ultramafik magmatik kompleks” olarak sınıflandırılan Kondyor, demir ve magnezyum bakımından zengin kayaçlardan oluşuyor. Bilim insanları bu kayaçların Dünya’nın derin katmanlarından geldiğini değerlendiriyor. KÖKENİ MANTOYA UZANIYOR Jean-Pierre Burg liderliğinde yürütülen ve Journal of Petrology dergisinde yayımlanan bir araştırmada, Kondyor’un kökeninin Dünya’nın mantosuna kadar uzandığı belirtildi. Çalışmada, yapının derinlerde başlayan jeolojik süreçlerin yüzeydeki yansıması olduğu ifade edildi. PLATİN ZENGİNİ BÖLGE Bölge yalnızca jeolojik özellikleriyle değil, zengin maden yataklarıyla da dikkat çekiyor. Kondyor çevresinde platin, altın ve gümüş rezervleri bulunurken, NASA verilerine göre bölgede çıkarılan platin-demir kristalleri yaklaşık 1,5 santimetre büyüklüğe ulaşabiliyor. 2020 yılında Lithos dergisinde yayımlanan bir araştırmada ise Kondyor çevresindeki platin yataklarının uzun yıllardır incelendiği belirtilirken, Amur Madencilik Şirketi verilerine göre bölgede 36 yıl boyunca yaklaşık 100 ton platin üretildiği kaydedildi.
